Đoàn kết, đổi mới để lớn mạnh

Phóng viên: 5 năm của nhiệm kỳ X đã qua. Chủ tịch ý hợp tâm đầu điều gì nhất của nhiệm kỳ 2008-2013? - Ông Đặng Ngọc Tùng: Nhìn lại nhiệm kỳ qua, phong trào CNVC-LĐ và hoạt động Công đoàn (CĐ) đã đạt được những thành quả to lớn. Trong đó, trội nhất là việc tham gia có hiệu quả của tổ chức CĐ trong xây dựng chính sách, luật pháp liên quan đến CNVC-LĐ và tổ chức CĐ. Song song đó, công tác giám sát, kiểm tra việc thực hiện chính sách pháp luật nhằm bảo vệ lợi quyền hợp pháp, chính đáng của CNVC-LĐ cũng là thành tựu nổi trội. Trong thực tại, khi thắc mắc về chế độ chính sách, khi lợi quyền bị xâm phạm, khi xảy ra tranh chấp, bao giờ người lao động (NLĐ) cũng nghĩ đến tổ chức CĐ trước tiên, thông tin cho CĐ trước nhất và cán bộ CĐ cũng là những người có mặt trước nhất để cùng công nhân đương đầu bảo vệ quyền lợi. Điều đó nói lên rằng tổ chức CĐ đã tạo được niềm tin và có chỗ đứng một mực trong nghĩ suy, tình cảm và hành động của NLĐ. Cán bộ CĐ huyện Hóc Môn, TPHCM (bìa phải) luôn sâu sát tìm hiểu tâm tư, ước vọng của công nhân Ảnh: VĨNH TÙNG Nhiệm kỳ qua, những khó khăn của nền kinh tế đã tác động không ít đến phong trào CNVC-LĐ và hoạt động CĐ. Tổ chức CĐ đã đối diện và giải quyết vấn đề đó như thế nào? - Đúng là nhiệm kỳ qua, không chỉ công nhân mà cả CĐ đều gặp rất nhiều khó khăn do sản xuất thu hẹp, NLĐ mất việc; lương, thu nhập, phúc lợi chưa thay đổi cơ bản; tình trạng vi phạm pháp luật cần lao gia tăng... Trước thực tiễn này, CĐ đã đồng hành, san sớt khó khăn cùng doanh nghiệp. Thậm chí, ở nhiều nơi, CĐ đã tăng cường tuyên truyền, vận động để NLĐ hiểu, san sớt khó khăn với doanh nghiệp, thi đua nâng cao năng suất- chất lượng lao động, hài lòng giảm lương, giảm thưởng, nghỉ việc luân phiên... Tuy vậy, CĐ rất kiên định đối với những vấn đề mang tính nguyên tắc trong vai trò đại diện của mình. Đơn cử, những quy định liên quan đến NLĐ trong Bộ Luật lao động sửa đổi như lương bổng tối thiểu, hợp đồng lao động, bảo hiểm xã hội, thời giờ làm việc - nghỉ ngơi, chính sách thai sản... Đã được các cấp CĐ, trong đó có các đại biểu Quốc hội là cán bộ CĐ, đấu tranh đến cùng để Quốc hội chuẩn y những quy định có lợi nhất cho NLĐ. Trong hoạt động thực tế, các cấp CĐ, nhất là CĐ cấp trên cơ sở, không khoan nhượng trước các hành vi vi phạm thô bạo quyền lợi NLĐ, luôn kề vai sát cánh với NLĐ cho đến khi đòi được quyền lợi, thậm chí sẵn sàng cùng NLĐ ra tòa. Điều này có thể thấy rất rõ ở các tỉnh, đô thị lớn hay ở nơi có các khu công nghiệp tụ họp như TP HCM, Đồng Nai, Bình Dương, Hà Nội, Đà Nẵng, Bắc Ninh... Trong khó khăn cũng đã nổi lên những cách làm hay, năng động, sáng tạo của các ngành, địa phương như việc tổ chức Tháng Công nhân, Mái ấm Công đoàn, mở mang khuôn khổ hoạt động trợ vốn của Quỹ CEP, Chương trình Tấm vé nghĩa tình; vận động chủ nhà trọ, vườn trẻ tư nhân không tăng giá... Thảy những việc làm đó cho thấy sự chuyển biến trong đổi mới nội dung, phương thức hoạt động CĐ: Từ giải quyết tranh chấp chuyển sang chủ động ngừa bằng thương thảo để thiết lập cơ sở pháp lý; từ thụ động ngồi chờ NLĐ tìm đến chuyển mạnh sang hướng về cơ sở, đưa CĐ đến với từng NLĐ... Ông vừa đề cập vấn đề hướng mạnh hơn nữa về cơ sở. Điều đó có thể được hiểu đây chính là “mặt trận” chiến lược của tổ chức và hoạt động CĐ; cũng chính là nơi sẽ thực hành đích phát triển thêm 2 triệu đoàn tụ để đến năm 2018, cả nước có 10 triệu đoàn viên? - Nói đến hoạt động CĐ, đầu tiên phải nói đến hoạt động ở cơ sở, bởi quờ quạng quyết sách của CĐ thành công hay thất bại đều được chứng minh ở đó. Mặt khác, đối tượng của CĐ là NLĐ cụ thể trong một đơn vị, doanh nghiệp cụ thể chứ không phải là đối tượng chung chung nào đó. Cơ sở chính là “trận địa” của tổ chức và hoạt động CĐ. Chúng ta đều biết trong mọi cuộc chiến đấu, muốn giành chiến thắng thì phải chiếm lĩnh và làm chủ trận địa. Hiện, các thế lực cừu địch đang ra công chia rẽ NLĐ với tổ chức CĐ, âm mưu tách rời tổ chức CĐ khỏi sự lãnh đạo của Đảng. Bởi thế, hơn lúc nào hết, xây dựng CĐ cơ sở, phát triển đoàn tụ là nhiệm vụ sống còn của tổ chức CĐ. Hơn 10 triệu đoàn tụ sẽ là lực lượng hùng mạnh cùng với Đảng bảo vệ sự nghiệp xây dựng Tổ quốc, thực hành thành công cuộc công nghiệp hóa- hiện đại hóa đất nước. Đây có phải là một trong những lý do quan trọng nhất mà tổ chức CĐ và chính ông đã kiến nghị giữ điều 10 về vai trò CĐ trong sửa đổi Hiến pháp 1992? - Đúng như vậy. Cần phải có một điều riêng về CĐ trong Hiến pháp là bởi không có tổ chức chính trị- xã hội nào có chức năng đặc thù như tổ chức CĐ: Chức năng đại diện. Đặc biệt, trong bối cảnh hội nhập quốc tế, khi quan hệ cần lao giữa NLĐ và giới chủ ngày càng phức tạp thì chức năng đại diện càng cần thiết hơn bao giờ hết. Mặt khác, chúng ta đều biết rằng Đảng Cộng sản Việt Nam là đội tiên phong của giai cấp công nhân (CN) Việt Nam, mà CĐ chính là tổ chức đại diện của CN và NLĐ. Xét về bản chất, CĐ liên can máu thịt với Đảng nên bảo vệ CĐ cũng chính là bảo vệ Đảng. Đại hội XI diễn ra trong bối cảnh giang sơn còn nhiều khó khăn song cũng không ít thuận tiện. Ông kỳ vọng gì vào nhiệm kỳ này? - Đan xen trong thách thức bao giờ cũng có thời cơ. Đây chính là dịp để tổ chức CĐ chứng minh vai trò, sức mạnh của mình. Tôi kỳ vọng vào một đội ngũ đủ mạnh, đoàn kết, nhiệt huyết, có trình độ, bản lĩnh. Có thể khẳng định rằng nếu cán bộ CĐ vì cái chung thì luôn nhận được sự nể trọng, ủng hộ của cả doanh nghiệp lẫn NLĐ. Kết tinh trí tuệ đoàn viên, CNVC-LĐ Chủ tịch Tổng LĐLĐ Việt Nam Đặng Ngọc Tùng cho biết “Dân chủ, đoàn kết, đổi mới, thiết thực” là khẩu hiệu hành động của Đại hội XI CĐ Việt Nam. Trước diễn biến phức tạp của tình hình thế giới, trong bối cảnh sơn hà ngày càng hội nhập sâu rộng vào kinh tế quốc tế, đòi hỏi giai cấp CN và tổ chức CĐ không ngừng đổi mới, đáp ứng đòi hỏi của thực tiễn. Ban Chấp hành Tổng LĐLĐ Việt Nam nhiệm kỳ tới phải thực thụ là kết tinh trí tuệ của sum họp, CNVC-LĐ; có đủ tiêu chuẩn về phẩm chất chính trị, đạo đức, tinh thần nghĩa vụ, có năng lực lãnh đạo và tổ chức thực hành các nghị quyết của Đảng và của CĐ. Ông Huỳnh Đại Trí, chủ toạ CĐ Công ty CP Thực phẩm Cholimex (KCN Vĩnh Lộc, TP HCM): Nâng trình độ tay nghề cho CN Ở nhiều doanh nghiệp (DN), đa phần CN chỉ học đến lớp 9, trình độ chuyên môn, tay nghề thấp. Xu thế hội nhập đòi hỏi trình độ tay nghề CN phải được chuẩn hóa, có như vậy mới có thể tiếp cận công nghệ mới. Do đó, ngoài rứa tự thân của đội ngũ CN, tổ chức CĐ cần nghiên cứu, tư vấn cho quốc gia xây dựng chính sách hỗ trợ, khuyến khích CN nâng cao trình độ học thức lẫn tay nghề. Nhất thiết phải ràng buộc nghĩa vụ của DN trong việc đào tạo, đào tạo lại tay nghề và tổ chức thi nâng bậc thợ cho CN. Đó cũng là giải pháp tăng cường dịp tiếp cận việc làm mới cho CN trong trường hợp DN giải thể, ngừng hoạt động hoặc cắt giảm cần lao. T.Nga ghi ÔNG HÀ CÔNG PHÁT, Chủ tịch CĐ CÔNG TY TNHH NIDEC TOSOK (KCX TÂN THUẬN, QUẬN 7, TP HCM): Bảo vệ cán bộ Công đoàn Công ty tôi có hơn 4.000 CN với gần 100% là đoàn viên CĐ. Được sự quan hoài, tạo điều kiện của lãnh đạo cộng thêm máu nóng của cả ban chấp hành nên hoạt động CĐ tại công ty thời gian qua rất phát triển. Bản thân tôi vừa vinh diệu được nhận Giải thưởng 28-7 dành cho thủ lĩnh CĐ xuất sắc do LĐLĐ TP HCM trao tặng. Tuy nhiên, không phải Chủ tịch CĐ cơ sở nào cũng có may mắn như tôi. Thực tế, ở nhiều nơi, cán bộ CĐ vẫn còn bị chủ doanh nghiệp gây khó dễ, thậm chí cản trở. Bộ Luật cần lao và Luật CĐ sửa đổi tạo cầu tiêu pháp lý cho hoạt động CĐ. Ở kỳ đại hội này, tôi mong các đại biểu đàm luận, đề xuất những quy định cụ thể, có cơ chế để bảo vệ cán bộ CĐ. H.Đào ghi