Cơ chế phân cấp, ủy quyền, bớt một số nội dung quản lý của các cơ quan Trung ương giao cho địa phương làm theo hướng “việc gì địa phương làm tốt hơn, đảm bảo ích của quần chúng
Điều đó cho thấy ngay từ khi mới giành được chính quyền, Đảng, quốc gia ta đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đặc biệt quan tâm xây dựng cơ sở pháp lý cho việc tổ chức chính quyền đô thị, phân biệt rõ sự dị biệt giữa quản lý và tổ chức bộ máy chính quyền ở địa bàn nông thôn và thành thị nên đã ban hành hai sắc lệnh riêng cho hai loại hình này.
Ông Phan Trung Lý, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội cho biết, dự kiến chế định về chính quyền địa phương trong Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992 hoặc sẽ được quy định cụ thể “tổ chức chính quyền địa phương ở tuốt các đơn vị hành chính, có tính đến đặc thù của tỉnh thành, nông thôn, hải đảo”, hoặc chỉ quy định đại quát tạo cơ sở hiến định cho việc đổi mới và đa dạng hóa về tổ chức hành chính, đổi mới tổ chức, hoạt động của chính quyền.
Nên chi, cần thiết phải làm rõ sự dị biệt giữa đô thị và nông thôn, từ đó xác định rõ mô hình tổ chức, chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền, cơ chế hoạt động hạp đối với chính quyền ở địa bàn thị thành và chính quyền ở địa bàn nông thôn.
Nội dung chính quyền tỉnh thành được TP Hồ Chí Minh kiến nghị xây dựng hiện nay là chính quyền địa phương có 2 cấp: Cấp thành thị trực thuộc Trung ương và cấp cơ sở gồm thị thành trực thuộc TP Hồ Chí Minh (đô thị trong thành phố) và các xã, thị trấn.
68,8% ý kiến cho rằng, việc thực hành không tổ chức HĐND không ảnh hưởng đến việc bảo đảm quyền làm chủ của người dân vì đã có các kênh giám sát khác. Nâng cao chất lượng hoạt động của HĐND và UBND các cấp, bảo đảm quyền tự chủ và tự chịu trách nhiệm trong việc quyết định và tổ chức thực hiện những chính sách trong khuôn khổ được phân cấp.
Hiện nhiều nhà nước đã vận dụng mô hình chính quyền tỉnh thành. Nghiên cứu tổ chức, thẩm quyền của chính quyền ở nông thôn, tỉnh thành, hải đảo. Đặc điểm này xuất hành thực từ tế đường kính các thành thị thường bé hơn đường kính các đơn vị hành chính cùng cấp ở vùng nông thôn nên giảm bớt cấp chính quyền, nhưng vẫn đảm bảo khoảng cách “quần chúng. Bộ Nội vụ đã trình Bộ Chính trị Đề án thí điểm mô hình tổ chức chính quyền đô thị.
PGS, TS Vũ Thư (Viện quốc gia và Pháp luật) cho rằng, xét cho cùng, xây dựng chính quyền đô thị bây chừ là nhằm khắc phục tình trạng chính quyền 3 cấp kềnh càng, nhiệm vụ trùng và không rõ ràng, quản lý bị chia cắt, hoạt động kém hiệu quả.
Xuất phát từ đặc thù về quản lý Nhà nước ở vùng thành phố, chính quyền đô thị thường có hai đặc điểm dị biệt so với chính quyền nông thôn. 13 quận nội ô chỉ tổ chức cơ quan đại diện hành chính dưới hình thức Ủy ban Hành chính. Với trình độ quản lý tỉnh thành hiện giờ, Đà Nẵng có đủ điều kiện bước vào mô hình chính quyền thành phố hai cấp ngay ở thời đoạn bắt đầu thí điểm. Thứ hai, người đứng đầu chính quyền thành thị do dân bầu trực tiếp hay nói cách khác, bộ máy chính quyền được tổ chức theo mô hình thị trưởng.
Nhiệm vụ của UBND quận, huyện giảm từ 47 xuống 29. Chưa kể bây giờ lợi ích nhóm đã xuất hiện nên tổ chức chính quyền tỉnh thành theo hướng tinh gọn song phải có cơ quan khác giám sát”.
Đô thị cũng sẽ đề nghị thành lập 4 đô thị trực thuộc và sẽ có “chính quyền nông thôn trong thành thị” ở những địa bàn đang thành phố hóa. Trước đó, tại nhiều cuộc tọa đàm, hội thảo ở Đà Nẵng, Hà Nội và TP Hồ Chí Minh, nhiều chuyên gia pháp lý đã cho rằng, chính quyền thị thành không phải là mới mẻ đối với thế giới và Việt Nam.
TP Hồ Chí Minh - địa phương đi đầu thí nghiệm mô hình chính quyền thành phố. Tiếp tục thực hành thể nghiệm chủ trương không tổ chức HĐND huyện, quận, phường”.
Thứ nhất, được tổ chức rút gọn một số cấp chính quyền. Phát biểu tại các cuộc họp của UBTV Quốc hội gần đây, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng cũng nhấn mạnh đây là một trong hai vấn đề còn nhiều ý kiến khác nhau nhất trong quá trình hoàn thiện Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992.
Hiện đô thị đang xây dựng và hoàn thiện đề án Chính quyền thị thành trình Trung ương coi xét và cho phép tiến hành thử nghiệm”. “Nối đổi mới tổ chức hoạt động của chính quyền địa phương.
Mô hình mà TP Hồ Chí Minh đề xuất, theo PGS Nguyễn Minh Phương được nhiều ý kiến tán đồng, song cũng đặt ra rất nhiều băn khoăn như: Mô hình thử nghiệm có “vênh” so với Hiến pháp và các đạo luật? Có hay không sự xung đột ích lợi khi thẩm quyền của đô thị tăng lên, quyền của các bộ ngành Trung ương bị thu hẹp? tổn phí và lộ trình thực hiện mô hình thí nghiệm là bao nhiêu? Vai trò của hệ thống tổ chức Đảng khi mô hình hành chính đổi thay? Sự tham gia và ích của người dân trong xây dựng mô hình chính quyền đô thị đến đâu…? Còn rất nhiều vấn đề lớn cần phải được làm rõ.
# Hơn thì giao cho địa phương làm” cũng là một vấn đề được kiến nghị trong phương hướng mà TP Hồ Chí Minh đề ra. Chính quyền thị thành ở Việt Nam đã được đề cập từ năm 1945 Đó là khẳng định của PGS, TS Trương Đắc Linh, Tổng biên tập Tạp chí Khoa học Pháp lý, Trường Đại học Luật TP Hồ Chí Minh trong cuộc hội thảo “Tổ chức chính quyền đô thị ở Việt Nam” do Báo dân chúng, Bộ Nội vụ và UBND TP Hồ Chí Minh tổ chức ngày 13-9 tại Hà Nội.
Theo đó, các cơ quan chuyên môn cũng sẽ được xếp đặt tinh gọn hơn, hạn chế cấp trung gian… Còn tại Đà Nẵng, Giám đốc Sở Nội vụ Đặng Công Ngữ thống kê, HĐND phường có 32 nhiệm vụ thì có tới 12 nhiệm vụ trùng với HĐND cấp huyện, quận và cho rằng “nên bạo dạn làm” thử nghiệm mô hình chính quyền thành thị.
Trong ảnh: TP Hồ Chí Minh nhìn từ trên cao. Còn theo PGS, TS Nguyễn Minh Phương (Viện Khoa học Tổ chức Nhà nước - Bộ Nội vụ), ngay cả mô hình tổ chức, mô hình tổ chức chính quyền thành phố và chính quyền địa phương trong Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992 cũng đang “ngổn ngang” nhiều phương án khác nhau. Tuổi 1 từ khi đồng ý thể nghiệm đến năm 2016, thời đoạn 2 từ năm 2016 đến 2021, giai đoạn 3 từ năm 2021 trở đi.
Nghị quyết Đại hội lần thứ XI của Đảng PHÚ THỌ - NGUYÊN MINH. Mô hình 1 gồm: Chủ tịch, 4 Phó Chủ tịch và Ủy viên thư ký; mô hình 2 gồm: Chủ tịch, 4 Phó chủ toạ, các Ủy viên là thủ trưởng các cơ quan chuyên môn.
Đối với UBND cấp phường, xã giảm từ 32 xuống 20 nhiệm vụ. Tiếp kiến hoàn thiện mô hình, cơ sở pháp lý dù rằng việc xây dựng mô hình chính quyền thành phố là cấp thiết nhưng đây là vấn đề mới, chưa thể hoàn thiện được ngay.
Phát biểu tại cuộc hội thảo “Tổ chức chính quyền đô thị ở Việt Nam” sáng qua, ông Lê Hoàng Quân, Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh cho biết: “Từ năm 2006, Bộ Chính trị đã cho phép TP Hồ Chí Minh xây dựng đề án thử nghiệm chính quyền tỉnh thành và đã thử nghiệm không tổ chức HĐND huyện, quận, phường trên phạm vi toàn thành phố từ năm 2009, đến nay đã sơ kết, đánh giá đạt được nhiều kết quả tích cực.
Qua thực tế thể nghiệm không tổ chức HĐND quận, huyện, phường ở Đà Nẵng từ năm 2009 đến nay cho thấy, 84% người dân đồng ý không tổ chức HĐND quận, huyện, phường. Theo dự thảo đề án của TP Đà Nẵng, lịch trình xây dựng chính quyền thành phố sẽ qua 3 thời đoạn. # - Chính quyền" không quá xa về mặt không gian. Phó giám đốc Học viện Chính trị - hành chính nhà nước Hồ Chí Minh Lê Trọng Lý nêu ý kiến: “Dù thị thành hóa nhưng đặc thù Việt Nam vẫn là nước nông nghiệp với tâm lý tiểu nông Cho nên xây dựng chính quyền thành phố cần triển khai nhanh nhưng phải cẩn trọng.
Ảnh: ĐOÀN HOÀI TRUNG Theo PGS, TS Trương Đắc Linh, mô hình tổ chức chính quyền thành thị đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh ký ban hành tại Sắc lệnh số 77/SL năm 1945 và bản Hiến pháp trước nhất năm 1946.
Trưởng ban Tổ chức Thành ủy Đà Nẵng Bùi Văn Tiếng cho biết thêm, trước năm 1997, tại các quận Hải Châu, Thanh Khê, Sơn Trà và một số phường, chính quyền TP Đà Nẵng bản chất là chính quyền hai cấp. Thứ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Duy Thăng cho biết: “Mô hình tổ chức chính quyền địa phương ở Việt Nam hiện giờ về cơ bản giống nhau, đều tổ chức 3 cấp chính quyền (cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã) và vẫn dựa trên cách thức quản lý của chính quyền nông thôn.
Mô hình chính quyền đô thị được đồng ý cho tiến hành thí nghiệm tại TP Hồ Chí Minh và Đà Nẵng. Dự thảo Đề án thử nghiệm chính quyền đô thị do Ban cán sự Đảng Bộ Nội vụ soạn thảo để Ban Cán sự Đảng Chính phủ trình Bộ Chính trị tháng 4-2013 vừa qua cũng đề xuất tới 3 phương án khác nhau về mô hình.
Song dù quy định theo cách nào thì cũng phải "làm rõ nguyên tắc phân cấp, phân quyền" để nâng cao hiệu quả bộ máy. Gợi mở từ tìm tòi các mô hình thí nghiệm hiện thời, TP Hồ Chí Minh là một trong những địa phương đi đầu trong việc thí nghiệm xây dựng đề án chính quyền thành thị. TS Võ Trí Hảo giảng giải: Chính quyền tỉnh thành là một thuật ngữ để chỉ một mô hình chính quyền địa phương thành lập ở các thị thành, dùng để phân biệt với mô hình chính quyền nông thôn.
Hiện Đà Nẵng đang xây dựng hai phương thức hoạt động của UBND thị thành.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét